Những khác biệt văn hóa khi Purna sống tại Nhật

Các bạn thương mến,

Sống ở Nhật đủ lâu rồi mới nhận ra, bên cạnh những điều dễ chịu khiến mình yêu mến đất nước này, cũng có rất nhiều khác biệt văn hoá mà người nước ngoài phải học cách thích nghi từng chút một.

Nhật Bản thật sự rất an toàn, sạch sẽ và yên bình. Đi siêu thị không cần chen lấn, trẻ con tự đi học một mình, người lạ cũng nhẹ nhàng lịch sự với nhau. Có những ngày chỉ cần đi bộ dưới hàng cây xanh, ghé cửa hàng tiện lợi mua ly cà phê nóng, đi bộ dọc con sông gần nhà cũng thấy đủ vui.

Nhưng càng ở lâu hơn, mình bắt đầu nhận ra những “luật ngầm” rất khó giải thích, những khác biệt văn hóa trong lối sống hằng ngày.

Chuyện ăn mặc

Ví dụ như chuyện ăn mặc. Ở nhiều nước, phụ nữ sau khi sinh con vẫn mặc đồ ngắn hay croptop rất bình thường. Nhưng ở Nhật, mình cảm giác phụ nữ có con thường ăn mặc kín đáo hơn hẳn. Không ai nói ra, nhưng có một áp lực vô hình rằng người mẹ nên “đằm” lại, nên dịu dàng và tiết chế hơn. Quần dài, váy dài, áo khoác luôn là những món đồ “đinh” khi ra ngoài của mình. Váy ngắn và quần short trên gối thường chỉ dành cho các bạn gái nhỏ tuổi và chưa kết hôn.

Kể cả việc make up cũng vậy cũng là luật bất thành văn khi đi ra ngoài. Mình biết việc chỉnh chu từ cách ăn mặc cho đến vẻ ngoài là một cách tôn trọng bản thân và người đối diện. Với một đứa ít make up chỉ thích skincare như mình thì hơi phiền toái. Nhưng mình vẫn tôn trọng văn hóa nước bạn, make up nhẹ nhàng vừa đủ lịch sự khi gặp người khác.

Rồi chuyện mang vớ nữa. Người Nhật cực kỳ coi trọng sự gọn gàng và lịch sự. Nhiều khi trời nóng muốn mang sandal cho thoải mái nhưng nhìn quanh ai cũng mang vớ sạch sẽ chỉnh tề. Vào nhà, vào trường học, vào bệnh viện… đôi chân cũng phải thật “đúng chuẩn”. Mình từng thấy lạ vì sao họ gần như không để chân trần nơi công cộng, nhưng lâu dần mới hiểu đó là một phần của văn hoá giữ gìn hình ảnh và sự chỉn chu.

Chuyện hình xăm

Một khác biệt khác là chuyện hình xăm. Ở nhiều nơi, tattoo đơn giản chỉ là cá tính hoặc nghệ thuật. Nhưng ở Nhật, đặc biệt ở hồ bơi công cộng hay onsen, hình xăm vẫn còn bị nhìn khá khắt khe. Nhiều nơi cấm hoàn toàn, dù chỉ là một hình nhỏ. Điều này bắt nguồn từ định kiến cũ liên quan đến yakuza nên đến giờ vẫn chưa thay đổi nhiều.

Mình có nhiều hình xăm nhỏ trên cơ thể. Bản thân là người yêu vẽ và yêu nghệ thuật. Mình muốn lưu giữ lại những cột mốc quan trong trong cuộc đời bản thân bằng những hình xăm nhỏ yêu thích. Rồi bây giờ những hình xăm đó lại trở thành một phần trở ngại của mình khi đến những khu vực công cộng như hồ bơi, nhà tắm onsen công cộng hoặc cơ quan chính phủ…

Mình lúc nào cũng phải dùng miếng dán che kín tattoo, hoặc quần áo dài tay để tránh ánh mắt nghi ngại những người lớn tuổi. Nhưng mình hiểu rất rõ để sống dài lâu tại Nhật, mình bắt buộc phải học cách thích nghi, tôn trọng những gì thuộc về lịch sử văn hoá mà không dễ thay đổi ngay được.

Chuyện giao tiếp

Và điều khiến mình mất nhiều thời gian để quen nhất là: người Nhật thường không nói thẳng.

Họ rất ngại làm người khác khó xử. Nhiều khi một câu “để tôi suy nghĩ thêm nhé” thật ra là từ chối. Một câu “chắc hơi khó” đôi khi nghĩa là “không thể”. Ban đầu mình chưa hiểu ý nhưng rồi dần học được cách đọc không khí, đọc sắc mặt, đọc khoảng lặng giữa những câu nói.

Sống ở Nhật không chỉ học ngôn ngữ và còn cả nét văn hóa của sự tinh tế và im lặng. Đôi khi có những lúc thấy mệt vì phải để ý quá nhiều nhưng cũng nhờ vậy mà mình học được cách cư xử nhẹ nhàng hơn, biết suy nghĩ cẩn thận hơn và quan tâm đến cảm giác của người xung quanh.

Sinh sống ở một đất nước khác chưa bao giờ là toàn màu hồng. Điều thú vị nằm ở chỗ, mình vừa giữ lại con người cũ của mình, vừa học cách hiểu và tôn trọng một nền văn hoá khác. Cuộc sống cho ta những trải nghiệm khác nhau, có dễ chịu và cả khó chịu. Nếu mình nhìn nhận sự việc bằng một thái độ lạc quan, một trái tim rộng mở thì mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng và tốt đẹp với cả bản thân và những người bạn xung quanh.

Cảm ơn các bạn đã lắng nghe mình. Hẹn gặp lại nhau trong các bài viết chia sẻ thú vị tiếp theo nhé.